Araçlar
Ücretsiz beslenme hesaplama araçları
Beş araç, beş farklı sayı. Hepsi tarayıcında çalışıyor: kayıt yok, hesap yok, girdiğin hiçbir değer sunucuya gitmiyor. Her sayfada kullanılan formül adıyla yazılı ve kaynağı veriliyor — çıkan sayının nereden geldiğini görebilmen, sayının kendisi kadar önemli.
- Kalori ve makro hesaplayıcıGünlük kalori ihtiyacın (TDEE). Mifflin-St Jeor formülü, dört aktivite çarpanı ve hedefe göre ±500 kcal ayarı.
- Bazal metabolizma hesaplayıcıBMH: yatakta hiç hareket etmesen harcadığın enerji. Dört aktivite seviyesinde neye dönüştüğünü de gösterir.
- Makro hesaplayıcıVerdiğin kaloriyi gram karbonhidrat, protein ve yağa böler. Dört hazır oran ve kendi oranını girme seçeneği.
- Protein hesaplayıcıKilo başına protein ihtiyacı, hedefe göre aralık olarak. Tek bir sayı değil, çünkü literatür tek bir sayıda anlaşmıyor.
- VKİ hesaplayıcıVücut kitle indeksi, Dünya Sağlık Örgütü aralığı ve boyuna göre sağlıklı kilo aralığı.
Hangi araç hangi soruyu cevaplıyor
Bu beş sayı birbirine bağlı ve çoğu zaman sırayla gerekir. Bazal metabolizman, hiçbir şey yapmasan harcadığın enerjidir. Aktivite çarpanıyla çarpılınca günlük kalori ihtiyacın çıkar. O kaloriyi karbonhidrat, protein ve yağa bölmek makro dağılımını verir. Proteini ayrıca kilo başına hesaplamak, o dağılımın hedefine uyup uymadığını gösterir. VKİ ise bunlardan bağımsız: boy-kilo oranını tarar, enerji hesabına girmez.
Bu araçların yapmadığı şey
Hiçbiri tanı koymaz ve hiçbiri senin bireysel metabolizmanı ölçmez. Hepsi popülasyon düzeyinde denklemler kullanır: aynı boy, kilo, yaş ve cinsiyetteki insanların ortalamasını verir. Gerçek harcaman bu tahminden yüzde on veya daha fazla sapabilir. Bu bir kusur değil, yöntemin sınırı — ve bu yüzden Cookrange bir hedefi sabit kabul etmez, kaydettiğin gerçek veriyle birlikte yeniden üretir.
Sayının ötesi: mekanizma sayfaları
Bu araçlar bir sayı verir. Sayının plana nasıl döndüğü ve hangi sınırlarla döndüğü ayrı sayfalarda:alerjen filtreleme (filtre plan gösterilmeden önce çalışır),barkodla kalori hesaplama (veri Open Food Facts'ten gelir),yapay zekâ yemek planı nasıl çalışır(buradaki hesabın planın hangi adımına karşılık geldiği),fotoğraftan kalori hesaplama (tahminin güven puanı),diyet listesi oluşturma (bu sayıların bir listeye nasıl döndüğü) veyapay zekâ diyet listesi güvenli mi (kimlerin kullanmaması gerektiği).
Kaynaklar
- Mifflin MD, St Jeor ST ve ark. (1990). A new predictive equation for resting energy expenditure in healthy individuals. American Journal of Clinical Nutrition, 51(2), 241-247.
- Atwater genel faktörleri — karbonhidrat ve protein 4 kcal/g, yağ 9 kcal/g.
- Dünya Sağlık Örgütü — Beden kitle indeksi sınıflandırması (yetişkin kesme noktaları).
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER).