cookrange

Mekanizma

Yemek planında alerjen filtreleme

Bir yemek planı üreticisinde alerjen filtresinin iki farklı kurulumu var ve aradaki fark güvenlik açısından belirleyici. Birinci kurulum planı çıkarır, sonra içinde alerjen olan öğünleri işaretler. İkinci kurulum alerjeni plan kurulurken dışlar, yani sen planı gördüğünde o malzeme hiç orada olmamıştır. Cookrange ikinci yolu kullanıyor: haftadaki her tarifin her malzemesi, plan kurulurken sunucuda alerjilerine karşı kontrol edilir.

Neden sıralama önemli

İşaretleme yaklaşımının sorunu insan tarafında. Bir uyarı etiketi ancak okunursa işe yarar ve haftalık plan gibi onlarca öğünlük bir listede etiketlerin gözden kaçması kural, istisna değil. Dışlama yaklaşımında ise kaçırılacak bir uyarı yok, çünkü riskli öğün listeye hiç girmiyor. Aynı sonucu hedefleyen iki tasarım, ama biri kullanıcının dikkatine bağımlı, diğeri değil.

Pratikte şu anlama geliyor: fıstık ve kabuklu deniz ürünü alerjisi tanımlanmış bir profilde, kurulan haftanın hiçbir öğününde bu malzemeler yer almaz. Bir öğünü değiştirdiğinde gelen seçenekler ve seçtiğin yemek sunucuda aynı kontrolden yeniden geçer; haftayı yeniden planladığında da kısıt aynı şekilde uygulanır. Kısıt profile bağlıdır, tek bir plana değil.

Filtrenin neyi garanti etmediği

Bu bölüm sayfanın en önemli kısmı ve bilinçli olarak gizlenmiyor. Alerjen filtresi bir tercih filtresidir, tıbbi bir garanti değildir. Üç ayrı sınırı var:

  • Çapraz bulaşma bilinemez. Filtre bir tarifin malzeme listesini bilir; o yemeğin hazırlandığı mutfağı, kullanılan tezgâhı ya da ürünün üretildiği tesisi bilemez. Ciddi bir alerjide riskin büyük kısmı tam olarak buradadır.
  • Planın dışındaki kayıtlara uygulanmaz. Barkodla, fotoğrafla ya da hızlı ekle ile kaydettiğin bir ürün alerjilerine karşı kontrol edilmez. Barkod verisi Open Food Facts'ten gelir ve alerjen bilgisi taşımaz; fotoğraf analizinin gösterdiği alerjen uyarıları yalnızca bilgi amaçlıdır.
  • Malzeme verisi kadar doğrudur. Kontrol her malzemenin kayıtlı alerjen bilgisine bakar. O bilgide bir eksik varsa, ya da bir ürünün içeriği tarifte yazandan farklıysa, kontrol bunu bilemez.

Bu yüzden net konuşmak gerekiyor: tanı almış ciddi bir gıda alerjisi varsa hiçbir uygulamanın filtresine tek başına güvenilmemeli. Etiketi kendin okumak, filtreyi kullanmakla birlikte devam eder. Cookrange bir tıbbi cihaz değildir ve bu iddiada bulunmuyor.

Kısıt ile tercih arasındaki fark

Filtre iki farklı şeyi aynı mekanizmayla yönetir ve aralarındaki fark kullanıcı için önemli. Kısıt, olmaması gereken şeydir: alerji, intolerans, dinî ya da etik bir sınır. Tercih ise sevmediğin şeydir. Aynı ağırlıkta değiller: bir tercihi tek seferlik esnetmek makul, bir kısıtı esnetmek değil. Cookrange'in haftalık planı da ikisini ayrı tutar: kısıtlar (alerjiler ve diyet) kesin bir süzgeçtir, sevmediğin malzemeler yumuşak bir kural. Aynı iyi uyan başka bir yemek varsa sevmediğin malzeme plana girmez; günü aralıkta tutmak için kalması gerekirse öğün bunu söyler ve Değiştir ile başka bir yemek seçersin.

Cookrange'de nasıl kuruluyor

Kısıtlar profil düzeyinde tanımlanır, tek tek planlarda değil. Bu tasarım tercihinin sebebi tekrarlanabilirlik: her yeni haftada aynı kısıtların yeniden girilmesi gerekseydi, en çok gerektiği anda atlanması en muhtemel adım o olurdu. Alerjilerini hiç söylemediysen ("yok" da bir cevap) plan kurulmaz. Detaylar beslenme ve planlama sayfasında; planın nasıl kurulduğu ise yapay zekâ ile yemek planı oluşturma sayfasında.

Sık sorulanlar

Cookrange bir diyetisyenin ya da doktorun yerini tutar mı?

Hayır. Kullanım Koşulları’nın sağlık feragatnamesi net: Cookrange bir tıbbi cihaz değildir, tıbbi tavsiye, teşhis ya da tedavi sunmaz — ürettiği beslenme ve antrenman önerileri yalnızca genel bilgilendirme ve motivasyon amaçlıdır. Mevcut bir sağlık problemin, hamileliğin ya da kronik bir rahatsızlığın varsa bir sağlık uzmanına danışmalısın. Detaylar Kullanım Koşulları’nda.

Barkod veritabanı hangi ülkeye özel?

Barkod taraması ülkeye özel bir veritabanına karşı çalışmaz. Cookrange, Open Food Facts’ten — küresel ve açık kaynaklı bir ürün veritabanı — veri çeker; bir ürün orada kayıtlıysa barkod eşleşir, kayıtlı değilse eşleşme bulunamaz. Detaylar için beslenme ve planlama sayfasına bakabilirsin.

Kaynaklar

  1. Open Food Facts — açık, topluluk katkılı ürün veritabanı (ODbL).
  2. T.C. Sağlık Bakanlığı — Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER).